Drukuj

Trochę historii

Kds. TP PS CIOFF®.

Powszechnie przyjmuje się, że polskie tańce narodowe wywodzą się z kultury ludowej, ale w trakcie swego rozwoju historycznego tak się zmieniły, ze obecnie niewiele maja wspólnego ze swymi pierwowzorami wiejskimi. Pierwsze informacje o ich istnieniu zawarte w zachowanych nutach, kronikach, pamiętnikach sięgają wieku XV, a nawet wcześniej. Skromne materiały źródłowe nie pozwalają precyzyjnie określić historii kształtowania się ich formy muzycznej i ruchowej oraz form pierwowzorowych.
Wiadomo jednak, że krakowiak znany był już i tańczony w czasach Władysława Jagiełły, a w XVI i XVII wieku zyskał niezwykła popularność wśród szlachty. Nie ustępował mu wiekiem polonez, który od około XVII stulecia stał się reprezentacyjnym tańcem narodowym podziwianym przez cudzoziemców i tańczonym również poza granicami naszego kraju. Drugim obok poloneza reprezentacyjnym tańcem polskim od czasów królów z rodziny Wazów (XVI - XVII wiek) był mazur. Polonez prezentował jedna stronę cech polskiego charakteru narodowego, a mazur stanowił ich uzupełnienie. Oba te tańce w swojej odmianie dworskiej, salonowej, towarzyskiej stanowiły do roku 1939 jeden z podstawowych punktów programu każdego balu. Najmłodszymi wiekiem są kujawiak i oberek. W formie narodowej wykształciły się w drugiej połowie XIX wieku. W tej też formie oberek trafia do warszawskich salonów mieszczańskich na początku XX wieku. Kujawiak osiąga salonową popularność dopiero w okresie dwudziestolecia międzywojennego.
Polskie tańce narodowe jako przejaw kultury związane były zawsze z określonymi środowiskami i spełniały określone funkcje. W kształtowaniu ich formy muzycznej i tanecznej ważną rolę odegrały środowiska szlacheckie, magnackie, mieszczańskie, a także scena polska. Powiązane są z dziejami Polski, walkami narodowo-wyzwoleńczymi, treściami patriotycznymi, które przez prawie cały wiek XIX czyniły z nich symbol "polskości" narodu, którego państwa na mapie świata nie było.
Epoka romantyzmu w Polsce przyniosła ogólne zainteresowanie folklorem i tradycją obyczajową. Sprawiło ono, że w roku 1828 Kazimierz Brodziński wydaje pierwsza rozprawę "O tańcach polskich" w której pojawia się określenie "polskie tańce narodowe". Wkrótce po niej ukazują się dwie publikacje Łukasza Gołębiowskiego (1830 i 1831), monumentalne dzieło Oskara Kolberga (wydawane w latach 1857 - 1890), opracowanie Karola Czerniawskiego(1860) oraz Mariana Gorzkowskiego (1869). Początek wieku XX przynosi kolejne opracowania na ten temat - Stanisława Dzikowskiego (1925), Edwarda Kuryło (1930) i inne. Na kształtowanie i rozwój tańców narodowych mieli niemały wpływ wybitni nauczyciele tańca, choreografowie, indywidualni wykonawcy i plejada utalentowanych wodzirejów ze swym mistrzostwem tanecznym. Realizując twórcze pomysły byli nośnikami postępu gwarantującymi ich ciągły rozwój i zjednującymi jednocześnie rzesze sympatyków do ich uprawiania. To z tego grona wywodzą się autorzy podręczników nauki tańca jak Mestenhauser czy Waxman, którzy swymi opracowaniami ułatwiali transmisję tej tematyki do następnych pokoleń
Historyczne więzi polskich tańców narodowych stanowią wyznacznik "polskości" także dzisiaj w obliczu wielkich przemian społeczno-politycznych w Europie. Atrakcyjne ruchowo, z ciekawą muzyką są dla tańczących wyśmienitym sposobem wyżycia się i zabawy. Badani studenci warszawskiej AWF określali tematykę polskich tańców narodowych jako bardzo atrakcyjną, a o zabawie, na której tańczyli te tańce wyrażali się entuzjastycznie. Należy przypuszczać, że podobne opinie będą wyrażali ci wszyscy Polacy którzy przyswoją sobie przynajmniej podstawowe umiejętności tańczenia polskich tańców narodowych.
Namiastek rywalizacji par tanecznych w polskich tańcach narodowych można doszukiwać się na balach i zabawach (szczególnie w XIX wieku), gdzie oceny popisów dokonywali uczestnicy imprezy a nagrodą była popularność w swoim środowisku. Pierwszą udaną próbę zorganizowania rywalizacji par tanecznych w tych tańcach i to w randze mistrzostw Polski podjął w latach 1977 - 1979 profesor Marian Wieczysty z Krakowa wspólnie z Federacją Stowarzyszeń i Klubów Tanecznych w Polsce. Przez trzy kolejne lata odbywały się w Krakowie konkursy prezentujące jednocześnie turniejowy taniec towarzyski i polskie tańce narodowe w formie towarzyskiej. Laureaci tamtych konkursów Bożena i Jan Łosakiewiczowie oraz Danuta i Jarosław Wojciechowscy są dzisiaj aktywnymi propagatorami tej formy tańca. Niestety po śmierci prof. Mariana Wieczystego zabrakło kontynuatorów i przez 15 lat trwała przerwa w realizacji tej idei.
Dopiero w roku 1994 Mariusz Krupiński w Olsztynie oraz w roku 1997 Danuta i Jarosław Wojciechowscy w Warszawie rozpoczęli realizację corocznych ogólnopolskich konkursów w tych tańcach. W kolejnych latach rosła popularność dyscypliny. Przybywało pedagogów i instruktorów tańca młodszego pokolenia, podejmujących trud szkolenia dzieci, młodzieży i dorosłych oraz organizacji konkursów. Przeprowadzone wtedy turnieje dowiodły, że jest to doskonały sposób propagowania polskich tańców narodowych zmierzający zarazem do przywrócenia ich pierwotnej funkcji.

Turniej w Puławach

Kalendarz turniejów 2017

STYCZEŃ 2017 LUTY 2017 MARZEC  2017 KWIECIEŃ 2017
Po
Wt
śr
Cz
Pi
So
Ni
  Po Wt śr Cz Pi So Ni   Po Wt śr Cz Pi So Ni   Po Wt śr Cz Pi So Ni  
 
 
 
 
 
 
1
      1 2 3 4 5       1 2 3 4 5             1 2  
2
3
4
5
6
7
8
  6 7 8 9 10 11 12   6 7 8 9 10 11 12   3 4 5 6 7 8 9 Wieliszew
9
10
11
12
13
14
15
  13 14 15 16 17 18 19   13 14 15 16 17 18 19   10 11 12 13 14 15 16  
16
17
18
19
20
21
22
  20 21 22 23 24 25 26 Puławy 20 21 22 23 24 25 26   17 18 19 20 21 22 23  
23
24
25
26
27
28
29
  27 28             27 28 29 30 31       24 25 26 27 28 29 30  
30
31
 
 
 
 
 
                                                 
MAJ 2017
CZERWIEC  2017 LIPIEC 2017 SIERPIEŃ 2017
Po
Wt
śr
Cz
Pi
So
Ni
  Po Wt śr Cz Pi So Ni   Po Wt śr Cz Pi So Ni   Po Wt śr Cz Pi So Ni  
1
2
3
4
5
6
7
        1 2 3 4             1 2 Poznań   1 2 3 4 5 6  
8
9
10
11
12
13
14
Wilanów 5 6 7 8 9 10 11 Dobczyce 3 4 5 6 7 8 9   7 8 9 10 11 12 13  
15
16
17
18
19
20
21
  12 13 14 15 16 17 18   10 11 12 13 14 15 16   14 15 16 17 18 19 20  
22
23
24
25
26
27
28
Mielnik 19 20 21 22 23 24 25   17 18 19 20 21 22 23 Olsztyn 21 22 23 24 25 26 27  
29
30
31
 
 
 
 
  26 27 28 29 30     Poznań 24 25 26 27 28 29 30   28 29 30 31        
WRZESIEŃ 2017
PAŹDZIERNIK 2017 LISTOPAD 2017 GRUDZIEŃ 2017
Po
Wt
śr
Cz
Pi
So
Ni
  Po Wt śr Cz Pi So Ni   Po Wt śr Cz Pi So Ni   Po Wt śr Cz Pi So Ni  
 
 
 
 
1
2
3
              1       1 2 3 4 5 Malbork         1 2 3 Drohiczyn
4
5
6
7
8
9
10
Sokołów 2 3 4 5 6 7 8 Bielsko Biała 6 7 8 9 10 11 12   4 5 6 7 8 9 10  
11
12
13
14
15
16
17
  9 10 11 12 13 14 15 Liszki 13 14 15 16 17 18 19 Katowice 11 12 13 14 15 16 17  
18
19
20
21
22
23
24
Siemiatycze 16 17 18 19 20 21 22 Wronki 20 21 22 23 24 25 26 Józefów 18 19 20 21 22 23 24  
25
26
27
28
29
30
 
  23 24 25 26 27 28 29   27 28 29 30         25 26 27 28 29 30 31  
 
 
 
 
 
 
 
  30 31